Ana Sayfa Analiz Dolar/TL kuru: 2018’de ne zaman, hangi kritik düzeyleri aştı?

Dolar/TL kuru: 2018’de ne zaman, hangi kritik düzeyleri aştı?

466

Türk Lirasının başta ABD doları olmak üzere diğer para birimleri karşısındaki değer kaybı devam ediyor.

Son olarak, ABD’nin yaptırım uygulama kararının ardından Türkiye’den Washington’a giden heyetin temaslarının sonuçsuz kalması ve ABD basınında yeni yaptırımların uygulama sokulacağı yönündeki haberlerin etkisiyle dolar/TL kuru gün içinde 5,72’üzerine çıkarak rekor tazeledi.

Lira, sterlin ve euro karşısında da değer kaybetti. Euro 6,58 TL ile rekor kırarken, sterlin de 7 TL’nin üzerini gördü.


Lira özellikle dolar karşısında dalgalı kur rejimine geçildiği 2001 yılından bu yana en kötü performanslarından birini gösteriyor.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) gün sonu döviz satış kurları baz alındığında, liranın yıl başından bu yana dolar karşısındaki toplam değer kaybı yüzde 51’i aştı. Liranın yıllık bazda en fazla değer kaybına uğradığı yıl yüzde 45,57 ile 2016 olmuştu.

Dolar/TL kurunun yıl boyunca atladığı eşikler ve nedenleri neler?

Mart: Dolar ilk kez 4 TL’yi aştı

Doların aştığı ilk eşik 4 TL oldu. Aynı dönemde euro da 5 TL düzeyine yaklaştı.

Dolar/TL kuru, yılın ilk rekorunu da bu dönemde kırdı. Ancak 4’ün üzerinde bu dönemde kalıcı olamadı.

Kur, yeniden 4’ün altına indi ve bir süre bu düzeylerde seyretti. Mart sonunda kur sepeti de 4,77’yi aşarak rekor kırdı.

Liranın değer kaybında dış etkenlerin yanı sıra Türkiye’ye özgü nedenler de etkili oldu.

ABD Merkez Bankası’nın faiz artırımı ve Başkan Donald Trump’ın Çin’e ek gümrük vergisi getirme planlarının yarattığı “ticaret savaşı” kaygıları özellikle gelişmekte olan piyasaları olumsuz etkiledi.

Türkiye özelinde ise 7 Mart’ta kredi derecelendirme kuruluşu Moody’s’in beklenmedik bir kararla ülkenin kredi notunu Ba1’den Ba2’ye düşürmesi ekonomiyle ilgili kaygıları artırırken, cari açık ve yüksek enflasyon da liranın zayıflamasına yol açtı.

Nisan: Dolar/TL kuru 4 TL’nin üzerinde kaldı

Nisan ayının ilk günlerde liradaki değer kaybı devam etmeye ve gelişmiş ülke para birimleri karşısında tarihin en düşük düzeylerini görmeyi sürdürdü.

Nisan ayıyla birlikte dolar 4 TL, euro da 5 TL’nin üzerine yerleşti. Sterlin/TL paritesi de İngiltere’de Haziran 2016’da düzenlenen ve Avrupa Birliği’nden çıkma yönünde oy kullanılan Brexit referandumundan bu yana en yüksek düzeyini gördü.

Bu ay içerisinde Türkiye de kendine özgü kaygılarla diğer gelişmekte olan ülkelerden ayrışmaya başladı.

Bu dönemde eski ekonomiden sorumlu Başbakan Yardımcısı Mehmet Şimşek’in istifa edeceği söylentileri piyasaları olumsuz etkiledi ve ayın ilk haftalarında liranın üst üste yeni rekor düşük düzeylere inmesine neden oldu.

Ayrıca Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da TCMB’nin faiz politikalarını daha yüksek sesle eleştirmeye başladı.

Erdoğan, TCMB’nin kendisi yurt dışındayken faiz artırdığına dikkat çekerek, “Arkamdan iş çevirdiler” diye konuştu.

Bu dönemde hükümete yakın gazetelerde faizi düşürecek yeni bir ekonomi paketinin hazırlandığı yönünde haberler çıktı.

TCMB’nin bağımsızlığına dair kaygılar ve üzerinde hükümet baskısı olduğuna yönelik iddialar, liranın sonraki dönemlerde üst üste değer kaybetmesinin en önemli nedenine dönüştü.

Ayrıca, bu ay içerisinde erken seçimin ilan edilmesi de piyasa tarafından siyasi kaygıların ve belirsizliğin artmasının bir işareti olarak görüldü.

Mayıs: Erdoğan Londra’da, parite yeni zirvede

TCMB’nin Nisan ayı sonundaki toplantısında faiz artırması liranın kısa bir süreliğine de olsa toparlanmasına neden oldu.

Ancak Mayıs’ın ilk haftasında açıklanan enflasyon verisinin ardından dolar da yeniden yükselişe geçti. Dolar/TL kuru ayın ilk haftasında 4,20; euro da 5 TL’nin üzerinden işlem görmeye başladı.

Lira, gelişmiş ülke para birimleri karşısında ay boyunca üst üste tarihin en düşük düzeylerine indi.

Bunda Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Mayıs ayında Londra’ya yaptığı ziyaretteki açıklamaları önemli rol oynadı.

Erdoğan, Bloomberg kanalında katıldığı programda ve yatırımcılarla yaptığı görüşmelerde enflasyonun nedeninin faiz olduğunu ve faiz ne kadar düşükse, enflasyonun da o kadar düşük olacağını söyledi.

Erdoğan ayrıca, seçimlerin ardından para politikası konusunda daha etkin rol oynayacağını söyledi.

Bu açıklamaların ardından dolar/TL kuru önce 4,50, daha sonra 4,75 ve sonrasında da 4,90’ı aşarak üst üste rekorlarını yeniledi. Liranın en çok değer kaybettiği dönemde euro 5,70; sterlin de 6,50 TL’yi gördü.

Ay sonuna doğru lira hafif de olsa toparlandı.

Temmuz: Yeni kabineyle birlikte dolar 4,97’yi aştı

24 Haziran’daki genel ve milletvekili seçimlerinin ana gündem maddelerinden birini döviz kurları oluştursa da piyasada bu dönemde sakin bir seyir oldu.

Bir sonraki rekor düzey ise Temmuz ayı başında yeni kabinenin açıklanmasının ardından geldi. Piyasaların hükümette görmek istediği eski Başbakan Yardımcısı Şimşek ve Maliye Bakanı Naci Ağbal’ın kabine dışında kalması tedirginlik yarattı.

Hazine ve Maliye Bakanlığı görevine Erdoğan’ın damadı Berat Albayrak’ın getirilmesi kaygıları daha da artırınca, dolar/TL kuru gün içi işlemlerde 4,97 ile rekor kırdı. Euro 5ö50’nin; sterlin de 6,30’un üzerine çıktı.

Bu dönemde liranın yılbaşından bu yana değer kaybı yüzde 30’a yaklaştı.

Temmuz ayının son günlerinde dolar/TL kuru 4,90’ın üzerinde işlem gördü.

Temmuz ayı boyunca sterlin 6; euro da 5,30 TL’nin altına inmedi.

Ağustos: Kritik eşikler 5, 6 ve 7 aşıldı

Ağustos ayıyla birlikte liradaki değer kaybı da devam etti. Ayın ilk haftasında dolar 5, euro da 6 TL’yi aştı.

Bugün sterlin de kritik 7 eşiğinin üzerine çıktı.

ABD’nin geçen hafta içerisinde, 2 yıla yakın bir süredir Türkiye’de tutuklu bulunan vatandaşı Pastör Andrew Brunson’ın tahliye edilmemesinden dolayı İçişleri Bakanı Süleyman Soylu ve Adalet Bakanı Abdülhamit Gül’ün malvarlıklarını dondurdu.

Yaptırım kararının ardından Türkiye’den bir heyet temaslarda bulunmak üzere ABD’ye gitti.

ABD basını, görüşmelerden hiçbir sonuç elde edilemediğini ve ABD’nin yeni yaptırımlar uygulamaya hazırlandığını bildirdi.

Bu haberler üzerine lira; dolar, euro ve sterlin karşısında tarihin yeni en düşük düzeylerini gördü.

 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.