Enflasyon 13,5 yılın zirvesinde

Posted by

Eylülde yıllık enflasyon yüzde 11.20 ile yüksek seyrini sürdürürken çekirdek enflasyondan rekor geldi. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK), enerji, gıda ve içecek, içki ile sigara ve altın fiyat artışlarını göz ardı ederek hesapladığı çekirdek enflasyonu yüzde 10.98 ile 2004 sonrası en yüksek seviyesini gördü.

ENFLASYONDA artış eylülde de sürdü. Aylık tüketici enflasyonu (TÜİK) kurların hareketlendiği, petrol fiyatlarının 60 dolar sınırına yaklaştığı eylül ayında yüzde 0.76 olan beklentinin hafif altında yüzde 0.65 arttı. Enflasyonun tüm zamanlarda hep sorumlusu olarak gösterilen gıda grubundaki gerilemeye rağmen yaşanan bu artış giyim, ulaştırma, haberleşme, kira ve diğer hizmetlerden kaynaklandı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre ulaştırma grubunda LPG yüzde 4.9, mazot 1.70, benzin 1.44 artış gösterirken giyimde yeni sezon zamlarıyla geldi. Kura duyarlı diğer hizmetler grubunda aylık artış yüzde 1.34. Giyimde yüzde 0.8 artış var. Yıllık enflasyon ise yüzde 11.20’ye yükseldi. En kötü haber ise çekirdek enflasyondan. Tüm bu mevsim etkileri ile dalgalanmalardan uzak olarak hesaplanan ve Merkez Bankası’nın da para politikası için takip ettiği C çekirdek enflasyonu, aylık yüzde 0.88, yıllık yüzde 10.98’e yükseldi. Yıllık çekirdek enflasyon 2004 yılından bu yana görülen en yüksek veri ve rekor kırıldı. TÜİK, C çekirdek enflasyonunu hesaplarken, enerji, gıda ve içecek, içki ile sigara ve altın fiyatlarındaki değişiklikleri gözardı ediyor. C çekirdek enflasyonu ağustosta yüzde 10.16 seviyesindeydi.

Üretici enflasyonunda (Yİ-ÜFE) ise aylık enflasyon yüzde 0.24 olurken, yıllık değişim yüzde 16.3’le 2008’den bu yana gözlenen en yüksek düzey olan yüzde 16.4’lük nisan verisine yakın çıktı. Bu durum tüketici enflasyonuna üretici enflasyonu kaynaklı baskının sürdüğünün habercisi.

Aylık enflasyona en yüksek katkı 0.26 puanla kurdaki gelişmelere duyarlı ve enerji fiyatlarındaki göreli yükselişten etkilenen ulaştırmadan geldi. Bu gruptaki yıllık rakam yüzde 16.1 ile tüm gruplar arasında öne çıktı. Diğer taraftan, enflasyonu düşüren tek grup işlenmemiş gıda fiyatlarının olumlu etkilediği gıda oldu. Bu etki aylık rakamı 0.05 puan düşürürken, yıllık enflasyon yüzde 12.5 oldu.

Özyeğin Üniversitesi İşletme Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ümit Özlale de çekirdek enflasyondaki bu yükselişin fiyatlama davranışlarında bozulmanın devam ettiğini gösterdiğini belirterek “2004 yılından beri en yüksek çekirdek enflasyon rakamıyla karşılaştık. Üretim maliyetlerini yansıtan ÜFE enflasyonunun yüzde 16 bandında seyretmeye devam etmesi talep koşullarının daha da düzelmesi durumunda üreticinin kur kaynaklı bu maliyet artışlarını tüketici fiyatlarına yansıtacağı anlamını taşıyor. Üstelik kurlarda son haftalarda gördüğümüz yukarı doğru hareketlenme de hayra alamet değil: TL’nin döviz kuru sepetine karşı yüzde 10’luk değer kaybının tek başına yılsonu enflasyonunu 1.5 puanın üzerinde arttırdığı bir ortamda kurda yukarı doğru bir ralli aralık ayı ile beraber baz etkisiyle aşağı inmesi beklenen enflasyon rakamlarını olumsuz etkileyebilir” dedi.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*